Opvliegers, slecht slapen, brain fog, gewichtstoename, stemmingswisselingen en een lijf dat niet meer van jou voelt. Je googelt, leest over “de overgang”, of Instagram, FaceBook en LinkedIn zijn er duizenden zogenaamde experts die allerlei vaak tegenstrijdige adviezen geven.
Als huisarts én coach zeg ik het je ronduit: je hoeft hier niet mee te leren leven. En nee, het hoort er niet ‘gewoon bij’.
Er bestaat namelijk een bewezen, effectieve en veilige behandeling voor veel van deze klachten: leefstijl aanpassingen in combinatie met hormonale substitutietherapie (HST). Maar daar kleeft nog steeds een ongemakkelijk stigma aan. Tijd om dat recht te zetten.
1. De hardnekkige angst sinds 2002 en waarom die niet meer klopt
Veel vrouwen, en helaas ook veel collega artsen, denken bij HST nog steeds: gevaarlijk, borstkanker, hartproblemen. Die angst komt voort uit de Women’s Health Initiative (WHI)-studie uit 2002. De media schreeuwden het van de daken, vrouwen stopten massaal met hun hormonen.
Wat er níet breed werd gedeeld:
- Het ging om synthetische hormonen, die we inmiddels niet meer gebruiken.
- De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 63 jaar, dus ver na de natuurlijke overgang.
- De kans op borstkanker was licht verhoogd in een subgroep, maar het absolute risico was klein.
- Nieuwere studies met bio-identieke hormonen laten een heel ander en veel veiliger beeld zien.
De wetenschap heeft sindsdien niet stilgestaan. Maar de angst zit diep. En als vrouw die zelf een ernstig voorstadium van borstkanker heeft gehad, snap ik dat helemaal.
2. De voordelen van moderne HST: wat zegt de wetenschap nu?
Bio-identieke HST (zoals 17β-oestradiol en microniserend progesteron) is een nauwkeurige kopie van je lichaamseigen hormonen. Het werkt dus op dezelfde receptoren, met minder bijwerkingen.
Goed onderbouwde voordelen van tijdige HST:
- Minder opvliegers en nachtzweten
- Betere slaap en cognitieve functies
- Bescherming tegen osteoporose
- Minder risico op hart- en vaatziekten (als gestart rond de menopauze)
- Positieve invloed op stemming en libido
En nee, het risico op borstkanker is bij gebruik van bio-identieke HST in lage dosering niet significant verhoogd bij vrouwen die starten rond de natuurlijke overgang.
Dit is geen “anti-aging hype”, dit is wat tientallen jaren onderzoek laten zien.
3. Waarom je dit zelden hoort in de spreekkamer
In mijn eigen spreekkamer zie ik het dagelijks: vrouwen die jarenlang tobben met klachten die hen volledig uit balans halen. En wat hebben ze eerder vaak te horen gekregen? “Het hoort erbij.” “Je bent gewoon depressief, dit heeft niets met de overgang te maken.” “We kunnen een antidepressivum proberen.”
Ondertussen slingeren wij vrouwen wél klakkeloos aan de slaapmedicatie, pijnstillers of serotonineheropnameremmers. Maar praten over hormonale therapie? Dat blijft spannend.
Waarom? Omdat veel collega-artsen op dit gebied simpelweg niet zijn bijgeschoold sinds de jaren ‘90. En omdat er ook binnen de geneeskunde een zeker onbegrip blijft bestaan rond vrouwelijke hormonen en de overgang.
4. Leefstijl én hormonen: geen tegenstelling, maar versterking
Soms hoor ik: “Ik wil het liever natuurlijk aanpakken.” Snap ik. En terecht. Daarom richt mijn R.E.C.H.A.R.G.E.®-programma zich ook op leefstijl: voeding, slaap, krachttraining, mindset, stressregulatie. Maar laten we eerlijk zijn: als jouw oestrogeen en progesteron tot bijna nul zijn gedaald, kun je met broccoli en meditatie niet alles rechttrekken.
HST is géén zwaktebod. Het is soms precies wat jouw lichaam nodig heeft om weer goed te kunnen functioneren. Zie het als een brug: leefstijl maakt het fundament sterk, en hormonen kunnen de balans herstellen die jouw lijf zelf niet meer kan bieden.
5. Dus: is HST voor iedereen? Nee. Maar het verdient wél een volwassen gesprek.
HST is niet geschikt voor iedere vrouw. Er zijn contra-indicaties. Het vraagt om maatwerk, monitoring en een goed gesprek over risico’s en baten. Maar dat gesprek moet er wél zijn.
Wat mij betreft verdient elke vrouw de kans om te kiezen. Niet op basis van angst, maar op basis van informatie.
Slot: wat kun jij doen?
Als jij je al een tijd niet jezelf voelt, als je merkt dat je energieniveau daalt, je stemming wisselt, je lijf verandert en je hoofd vol raakt, dan hoef je het niet weg te wuiven als “iets hormonaals”.
Het is hormonaal. En er is iets aan te doen.
Wil je weten of HST iets voor jou is, of hoe je leefstijl en hormonen samen kunt inzetten voor herstel?
Ik help je graag. Als huisarts. Als coach. En vooral als vrouw die weet hoe het voelt om je lichaam en energie kwijt te raken en die de tools kent om dat te herstellen.
Wil je een persoonlijk gesprek of meer informatie? Plan een vrijblijvende call met me in via info@debbielewis.nl.
Want dit hoeft niet jouw nieuwe normaal te zijn. Je mag je weer goed voelen.
